- GRONINGEN - In de herfst is het opeens een uur eerder donker, in de lente weer een uur later. Het slaappatroon van veel mensen raakt door de zomertijd ernstig verstoord, stellen onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) en de Ludwig Maximilians Universität in München.


De wetenschappers keren zich daarom tegen de zomertijd. Vooral nadat de klok in het voorjaar een uur vooruit is gezet, heeft een grote groep mensen daar last van. Het duurt vier weken of langer voordat hun biologische klok weer gelijk loopt met het uurwerk.

"Die mensen zijn dan aan het werk terwijl ze van hun biologische klok op bed zouden moeten liggen. Daardoor presteren ze slechter op hun werk", stelt Martha Merrow, hoogleraar moleculaire en genetische chronobiologie aan de RUG.

Ook als de klok in de herfst een uur is teruggezet zijn daarna veel mensen enige tijd uit hun normale ritme.

Voor het onderzoek naar het slaapgedrag hebben vijftigduizend mensen een vragenlijst op de website http://www.euclock.org ingevuld. Een groep van vijftig personen is ook specifiek onderzocht op het effect van de zomertijd op hun slaapgedrag, dat geregeld wordt door de biologische klok.

Die 'klok' is het eigen dagritme van het menselijk lichaam. Dat ritme houdt in de winter, wanneer de 'normale' tijd geldt, ongeveer gelijke tred met de werkelijke tijd. "De biologische klok wordt aangestuurd door het daglicht", licht hoogleraar Merrow toe. "Die trekt zich niets aan van de ingestelde tijd op het uurwerk. Juist door de zomertijd lopen biologische klok en het uurwerk niet synchroon. Daar hebben mensen last van, zo blijkt uit ons onderzoek. Ze slapen minder of minder goed. In welke mate verschilt van persoon tot persoon."

Volgens haar hebben mensen die aan de evenaar wonen, waar het altijd twaalf uur dag en twaalf uur nacht is, 'nergens last van'. Maar hoe werkt de biologische klok in de poolnacht, wanneer de zon een half jaar lang niet opkomt? Merrow moet het antwoord schuldig blijven: "Hoe het met de biologische klok is van mensen die bij de Noord- of Zuidpool wonen, kan ik niet zeggen. Daarnaar is nooit onderzoek verricht." De zomertijd is een 'uitvinding' uit 1907 van de Londense aannemer William Willit. Die wilde door de klok vooruit te verzetten 's zomers langer van het daglicht profiteren.

Nederland kende van 1916 tot 1945 zomertijd. Na de oliecrisis werd de zomertijd in 1977 opnieuw ingevoerd, ook om energie te besparen.

Een kwart van de wereldbevolking heeft te maken met zomertijd.

bron: BN De Stem
door Peter de Leeuw