Elektrische breinstimulatie tijdens het slapen kan zorgen dat studenten zich beter herinneren wat ze de vorige avond geleerd hebben, rapporteren onderzoekers in Nature. Langzame hersengolven zijn volgens hen een sturende kracht achter het vastleggen van herinneringen.
Heb je morgen een belangrijk examen, dan moet je vooral niet de hele nacht blijven doorblokken, zeggen alle deskundigen. Je hebt namelijk slaap nodig om de nieuwe kennis goed te verankeren. De Duitse neuro-endocrinoloog Jan Born en zijn collega's bewijzen dat maar weer eens en voegen er nog een opmerkelijke observatie aan toe. In Nature schrijven ze dat het geheugen extra kan worden opgepept door de hersengolven tijdens de slaap te stimuleren via elektroden op het hoofd.
Dertien geneeskundestudenten van de universiteit van Lübeck kregen een lijst van willekeurige woordparen, die ze 's avonds uit hun hoofd moesten leren. Konden ze bij 60 procent het juiste koppelwoord opnoemen, dan mochten ze naar bed, met twee elektroden op hun voorhoofd geplakt en één achter ieder oor. Elke student deed dit twee keer. De ene nacht werd geen stroom op de elektroden gezet. De andere nacht wel, in de eerste periode van diepe slaap die de student doormaakte.
De onderzoekers lieten de stroomsterkte variëren met een frequentie van 0.75 Hertz, dus drie golven in vier seconden, en dat steeds vijf minuten achter elkaar, gevolgd door een minuut pauze. Dit lijkt op de langzame golven die van nature voorkomen in deze slaapfase. Ze ontstaan in de hersenschors aan de voorkant, de prefrontale cortex. Dat was bij deze kunstmatige golven ook het geval, dankzij de plaats van de elektroden op het voorhoofd.
Herinneringen worden vooral opgeslagen tijdens de diepe slaap, daarover zijn de meeste slaapwetenschappers het wel eens. Maar die langzame golven zijn eigenlijk heel slecht begrepen. Hebben ze een functie, of zijn het bijeffecten van een onderliggend mechanisme? Born en zijn collega's geloven het eerste, en dat wilden ze met deze proef bewijzen.
Dat slapen inderdaad het geheugen versterkt, bleek ook uit de proeven zonder stroom op de elektroden. Want 's morgens konden de studenten zich net iets meer woordparen herinneren dan de avond ervoor, direct na het leren. De score ging van 37.42 correct herinnerde woorden naar 39.50, een verschil van ongeveer twee woorden. Na een nacht met elektrische breinstimulatie was het verschil echter bijna vijf woorden.
De truc werkte, concluderen de onderzoekers. Ze zien dit als een aanwijzing dat het inderdaad de hersengolven zelf zijn die invloed hebben op het vermogen om herinneringen vast te leggen, en dat een versterking van die hersengolven van buitenaf ook een versterking van het geheugen oplevert.
Vanzelfsprekend is niet iedereen hierdoor overtuigd. Andere wetenschappers hadden namelijk al aangetoond dat elektrische breinstimulatie herinneringen versterkt, zelfs als die uit heel andere golven bestaat. De specifieke langzame golven lijken daarom niet de sleutel tot sneller leren. Maar breinstimulatie komt bij al die onderzoeken wel uit de bus als geschikt middel om het leervermogen op te peppen.
Slapen studenten straks allemaal met elektroden op hun hoofd? In New Scientist zegt Jan Born dat het zo'n vaart niet zal lopen. "We weten immers nog niet of er negatieve bijeffecten zijn die we op dit moment niet herkennen." Gewoon op tijd naar bed dus, voorlopig, zonder draden aan je hoofd. Dat slaapt trouwens ook lekkerder.
Elmar Veerman
bron: Noorderlicht Nieuws
