Korte nachtrust maakt dik
Hoe minder je slaapt, des te dikker je wordt. Dat komt omdat
slaapgebrek invloed heeft op twee bij eetlust betrokken hormonen.
Het advies voor de naderende feestdagen luidt dan ook:
zorg dat u voldoende nachtrust krijgt.
Slaapgebrek ís al geen pretje, maar nu blijkt dat je er ook nog eens
dikker van wordt.
Dat concluderen onderzoekers van de universiteiten van
Stanford en Wisconsin deze week in het tijdschrift
Public Library of Science.
Emmanuel Mignot en collega's bestudeerden het slaappatroon
van ruim duizend vrijwilligers, die sinds 1989 gevolgd worden
in de zogeheten Wisconsin Sleep Cohort Study.
Eens in de vier jaar brengen deze vrijwilligers een nachtje
in het laboratorium door, waar onder meer een paar buisjes
bloed worden afgenomen, en hun nachtelijke EEG wordt geregistreerd.
Bovendien vullen de proefpersonen elke vier jaar een vragenlijst
in over hun slaapgewoontes, en houden geregeld een slaapdagboekje bij.
Een korte nachtrust blijkt nu de hormoonspiegels te beïnvloeden
van twee bij de eetlust betrokken hormonen, ghreline en leptine.
De hormonen zijn in werking elkaars tegenpolen.
Ghreline, afgescheiden in de maag, wekt de eetlust op.
Het door vetcellen geproduceerde hormoon leptine dooft
het hongergevoel na een goede maaltijd juist uit.
Een kort nachtje slaap blijkt het subtiele evenwicht tussen beide
hormonen danig in de war te schoppen. De onderzoekers
vergeleken de hormoonspiegels van proefpersonen die nachten
maakten van acht uur slaap met die van notoire kortslapers,
die na vijf uur alweer uit de veren waren.
De kortslapers hadden de volgende ochtend veel hogere concentraties
van het eetlustopwekkende ghreline in hun bloed, tot zo'n 15 procent meer. Daarnaast maten de onderzoekers juist minder van het
hongeronderdrukkende leptine, zo'n 15 procent minder.
De kortslapers werden dus wakker met méér honger
- honger die bovendien minder goed te stillen was.
Dat was ook te zien op de weegschaal. De onderzoekers bepaalden
voor alle proefpersonen de zogeheten body mass index of BMI, de wetenschappelijke maat voor zwaarlijvigheid. Bij kortslapers viel de BMI gemiddeld 3,6 procent hoger uit dan bij de langslapers.
Voor een persoon met een lengte van 1 meter 74 en een
gewicht van zeventig kilo komt dat overeen met een
gewichtstoename van twee kilo.
Uit eerder onderzoek was al gebleken dat er een verband bestaat
tussen de lengte van de nachtrust en de honger-hormonen
ghreline en leptine, maar dat betrof kleinschalige studies in
streng gecontroleerde laboratoriumomstandigheden.
De onderzoekers benadrukken dat met de Wisconsin Sleep Cohort Study
dit verband voor het eerst in een grote, langlopende steekproef
onder de bevolking is vastgesteld.
Mignot ziet wel wat in slaaptherapie voor dikkerds. Met slaapadviezen is zwaarlijvigheid wellicht te voorkomen en te behandelen, meent hij.
Het advies van Noorderlicht voor de dikmakende
decemberdagen luidt dan ook: zorg dat u voldoende nachtrust krijgt.
Bron:
Jacqueline de Vree
Emmanuel Mignot et al: 'Short sleep duration is associated with reduced leptin, elevated ghrelin, and increased body mass index', in Public Library of Science.
