 |
Hoe ontstaat decubitus eigenlijk?
De eigenlijke reden is immobiliteit. Tijdens het zitten en liggen oefent het menselijk lichaam door
zijn gewicht een bepaalde druk uit op de ondergrond die, afhankelijk van zijn hardheid, op zijn beurt
weer een tegendruk veroorzaakt op het huidoppervlak dat ermee in contact komt.
De huid kan deze druk gedurende korte tijd zonder schade doorstaan. Als de druk echter
aanhoudt, dan komen de haarvaten die het bloed geleiden in het gedrang, vermindert de
doorbloeding en ontstaat er zuurstoftekort. Het lichaam reageert op deze beginnende
beschadiging met een pijnsignaal dat er bij een persoon die mobiel genoeg is toe leidt
dat hij of zij van positie verandert en de desbetreffende huidzone ontlast. In dit geval is
een zeer lichte beweging al voldoende om de drukbelasting te onderbreken en de verstoorde
doorbloeding weer op gang te brengen.
Omdat het mechanisme waarbij aanhoudende druk een pijnprikkel oproept ook tijdens
het slapen werkt, zal een persoon die zich voldoende kan bewegen geen decubitus ontwikkelen.
Wie echter niet meer in staat is de pijnprikkel als gevolg van de druk waar te nemen (bijv. bij
bewusteloosheid, narcose of zware dementie), of niet meer in staat is op eigen kracht als
reactie op de pijnprikkel te bewegen, krijgt te maken met een voortdurende druk op de
huid, waardoor de ischemie (het tijdelijke tekort aan bloed in de getroffen zone) toeneemt.
Dit leidt tot een ophoping van toxische stofwisselingsproducten in het weefsel en een
verhoging van de permeabiliteit van de haarvaten, verwijding van de vaten, cellulaire infiltratie
en oedeemvorming. Vervolgens leidt de steeds geringere doorbloeding tot een onomkeerbaar
afsterven van de huidcellen en het weefsel.
Hierdoor ontstaan drukzweren: er is nu sprake van decubitus.
| Waar ontstaat decubitus? Risicozones bij het liggen en het ondersteunen van de ligging. Overal waar er druk op de huid wordt uitgeoefend kan zich decubitus ontwikkelen. Het grootste risico is echter daar waar de contactdruk van het lichaam en de tegendruk van het steunoppervlak inwerken op een huidzone die over bolle, d.w.z. naar buiten gewelfde botstructuren ligt en slechts wordt ondersteund door een klein aantal drukverdelende, elastische spier- en onderhuidse vetweefsels. Dit betreft met name de klassieke gevarenzones als de sacraalstreek, de hielen, de billen, de heupen en de knobbels aan de zijkant van de voet. 95 procent van alle gevallen van decubitus ontstaan in deze zones. |
 |
Karakteristiek voor de inwerking van de druk op de huid boven bolle botten is bovendien
dat de druk van het grotere huidoppervlak naar binnen toe, op de kleinere bolle botoppervlakken
toeneemt. Daarom ontstaat er eerst necrose in het onderhuidse vetweefsel en in het spierstelsel,
tot pas na enkele dagen ulceratie van de huid zichtbaar wordt. Een relatief kleine zichtbare
beschadiging kan dus het teken zijn dat er inwendig inmiddels al een veel grotere beschadiging
is opgetreden.
Soms is er op de huid zelfs niets anders te zien dan wat roodheid en lichte beschadiging
van de epidermis (= gesloten decubitus). Dat betekent dat men elke roodheid van de huid
boven uitstekende botten ernstig moet nemen.
De decubitusfasen.
Decubitus veilig herkennen. Om een professionele verpleging van decubitus te garanderen,
blijft de indeling in stadia zeer belangrijk. Deze indeling geldt internationaal en dient als
hulpmiddel bij het documenteren en beoordelen van de wond. De exacte indeling is soms
lastig bij huidveranderingen of wanneer roofjes of necrose (afgestorven weefsel) de decubitus
bedekken. Grote decubitusplekken kunnen ook symptomen van meer stadia tegelijk vertonen.
 |
 |
 |
 |
(Richtlijn decubitus kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg 2002)
 |
meer informatie over het Völker MIS Activ-Microstimulatie-systeem |
 |
